Vietnet.no

Mạng lưới thông tin của Hội Người Việt Tỵ Nạn tại Nauy

HNVTN-banner6
HNVTN-banner3
HNVTN-banner5
HNVTN-banner7
HNVTN-banner4
HNVTN-banner1
HNVTN-banner2

tor29Jun2017

Sist oppdatertsøn, 26 feb 2017 2pm

Font Size

Cpanel

Vài nét về nền giáo dục Na Uy

 
giaoducnauyMuốn đánh giá nền văn minh và sự phát triển của một quốc gia, chúng ta chỉ cần tìm hiểu qua nền giáo dục của quốc gia đó. Nhà trường là nơi đào tạo ra những thế hệ trẻ để thừa kế và phát huy nền văn hoá và văn minh của một dân tộc. Thật vậy học sinh, sinh viên là tương lai của đất nước và học đường phản ánh nền văn minh của một dân tộc.

Nói về nền giáo dục Na Uy, chúng ta cũng có nhiều điều để học hỏi, mặc dù học sinh Na Uy chỉ đạt mức trung bình trong các kỳ thi giữa học sinh của các nước trong khối OECD (tổ chức hợp tác và phát triển kinh tế của các nước kỹ nghệ giàu có trên thế giới). Nói chung nền giáo dục Na Uy có tính nhân bản, dân chủ và khai phóng.

Tính nhân bản
Nền giáo dục Na Uy có tính nhân bản bởi giáo dục là vì con người, để phục vụ con người, chứ không phục vụ một đảng phái chính trị nào, làm cho đời sống con người trở nên phong phú và tốt đẹp hơn. Nền giáo dục góp phần nâng cao đời sống người dân, vì nó đào tạo ra những con người phát triển nhiều mặt, cả về nhân cách đạo đức, sức khoẻ, kiến thức và nghề nghiệp để phục vụ xã hội sau này. Tính nhân bản còn bao hàm giáo dục lòng nhân đạo, tình yêu tha nhân dựa trên những nền tảng giá trị của nền văn minh Thiên Chúa giáo. Theo triết lý nhân bản, mọi người và mọi học sinh đều có giá trị như nhau - không phân biệt khả năng, tầng lớp xã hội, tôn giáo, đảng phái, chủng tộc hay màu da. Vì vậy trường phổ thông cơ sở của Na Uy (từ lớp 1 đến lớp 10) là nơi quy tụ tất cả học sinh tuổi từ 6 đến 16 không phân biệt khả năng, giai cấp, tôn giáo, chủng tộc hay màu da. Ở Anh quốc có nhiều trường tư thục dành cho học sinh của giai cấp giàu, nhưng ở Na Uy số lượng trường phổ thông tư thục tương đối ít, nên hầu như tất cả học sinh không phân biệt giàu nghèo đều theo học chung các trường công lập cộng đồng.

Tính nhân bản được thể hiện rõ nét qua chương trình giáo dục cho những học sinh khuyết tật hay việc dạy thêm cho những học sinh còn yếu hay gặp khó khăn ngay trong giờ học ở trường. Đặc biệt những học sinh ngoại quốc kể cả học sinh Việt Nam khi mới đến Na Uy được dạy thêm môn tiếng Na Uy và một vài môn khác trong giờ học, để có thể theo kịp các bạn cùng lớp. Nguyên tắc giáo dục căn bản được nhắc đến nhiều nhất là giảng dạy đúng trình độ (tilpasset opplỉring) cho mỗi học sinh. Nếu việc giảng dạy ở mức độ quá cao so với khả năng của một học sinh, em này khó tiếp thu và lãnh hội được kiến thức. Nếu việc giảng dạy ở mức thấp hơn hay giảng dạy những điều một học sinh đã học rồi, em này cảm thấy chán nản vì không học được những điều mới mẻ.

Na Uy có chương trình giáo dục cưỡng bách từ lớp 1 đến lớp 10 ở các trường phổ thông cơ sở (grunnskoler/ barne- og ungdomsskoler). Nhưng những lớp ở bậc trung học cao hơn (videregående skoler), học sinh có thể chọn học theo các ngành hoàn toàn lý thuyết hay các ngành có cả lý thuyết lẫn nghề nghiệp, và giáo dục ở đây không bắt buộc.

Nền giáo dục Na Uy hoàn toàn miễn phí cho tất cả các trường công lập, từ tiểu học cho đến năm cuối của bậc đại học - ngoại trừ một số ít trường tư thục. Ngoài ra tất cả học sinh ở các trường phổ thông cơ sở đều được mượn sách giáo khoa và nhu liệu học tập. Học sinh ở một số trường trung học tiếp theo (videregående skoler), không những được mượn sách giáo khoa, mà còn được mượn máy vi tính trong năm học. Là một trong những nước giàu với mức sống khá cao, Na Uy đặt ưu tiên và bỏ nhiều vốn vào nền giáo dục để tất cả học sinh - không phân biệt giàu nghèo - đều có cơ hội đi học. Đây là yếu tố quan trọng để nâng cao dân trí và xây dựng một xã hội văn minh, tiến bộ.

Điểm đặc biệt trong các trường phổ thông cơ sở (grunnskoler) ở Na Uy là học sinh theo học từng lớp theo lứa tuổi, chứ không phải theo trình độ hay khả năng. Luật lệ Na Uy cũng cấm không cho xếp những lớp học bao gồm toàn học sinh giỏi hay phân chia những lớp học theo chủng tộc hay màu da. Tư tưởng bình đẳng ảnh hưởng nhiều trong đời sống xã hội cũng như trong học đường Na Uy. Với tư tưởng này, tất cả mọi học sinh đều có giá trị như nhau, không phân biệt học sinh giỏi hay yếu, vì có nhiều học sinh không giỏi về lý thuyết lại rất giỏi về tay nghề, và tất cả đều có ích cho xã hội. Vì vậy tất cả các trường học ở Na Uy không phát bảng danh dự hay phần thưởng để tuyên dương những học sinh giỏi vào cuối năm, vì nếu làm như vậy được xem như đối xử không công bằng giữa các học sinh. Ngược lại các thầy cô giáo Na Uy cũng có nhiều kiên nhẫn và không được chê bai hay kỳ thị những học sinh yếu để giúp các em tiến bộ hơn.

Tính dân chủ
Theo quan niệm của John Dewey, một triết gia giáo dục nổi tiếng của phương Tây, giáo dục chính là bản thân đời sống (Education is life itself). Nếp sống dân chủ tự do có nhiều ảnh hưởng vào nền giáo dục Na Uy. Qua chương trình và nội dung của các môn học lịch sử và xã hội, học sinh được rèn luyện để trở thành công dân trong một xã hội dân chủ. Mục đích của môn xã hội học là làm cho học sinh thấu hiểu những quyền căn bản của con người, những giá trị dân chủ và bình đẳng, để từ đó giúp học sinh tham gia tích cực vào những hoạt động dân chủ trong xã hội. Học sinh được học kỹ lưỡng thế nào là một nước dân chủ qua hệ thống tam quyền gồm lập pháp, hành pháp và tư pháp cùng những đảng phái chính trị khác nhau trong một nước dân chủ. Sau mỗi bài học, học sinh được tự do phát biểu để bày tỏ những suy nghĩ của mình trên tinh thần dân chủ và cởi mở. Mục tiêu của giáo dục là cung cấp học sinh đầy đủ thông tin để các em có cơ hội phán đoán và lựa chọn, không che giấu hay chỉ cung cấp những thông tin chọn lọc một chiều để nhồi sọ học sinh theo đường lối của một tôn giáo hay đảng phái. Những sinh hoạt chính trị hay tôn giáo đều diễn ra ngoài khuôn viên nhà trường, vì đây là quyền tự do cá nhân của mỗi học sinh trung học hay sinh viên đại học. Nhà trường không tuyên truyền cho riêng một đảng phái chính trị nào, và thầy cô giáo Na Uy luôn giữ vai trò trung lập về chính trị trong những giờ học.

Mặc dù đạo Tin Lành là quốc giáo của Na Uy, nhưng học sinh ở các trường phổ thông cơ sở được thu thập kiến thức cả về Thiên Chúa giáo lẫn các tôn giáo khác trong môn học "tôn giáo và đạo đức". Môn học này ra đời sau nhiều tranh luận của phụ huynh các tôn giáo kể cả công đoàn lương giáo lẫn chính quyền. Theo quy định của Bộ Giáo Dục, nhà trường không được rao giảng tôn giáo nào, mà chỉ cung cấp kiến thức khách quan về các tôn giáo để học sinh học hỏi, hiểu biết và tôn trọng các tôn giáo khác.

Tính khai phóng
Khi tự do tư duy và óc sáng tạo của từng cá nhân được nâng đỡ và khích lệ, kiến thức và tài năng của mỗi học sinh có cơ hội để mở mang và tiến bộ. Thêm vào đó, nhà trường luôn luôn du nhập những tiến bộ của khoa học nhân văn lẫn khoa học kỹ thuật vào chương trình học. Đó là những đặc điểm làm cho nền giáo dục Na Uy có tính khai phóng. Để theo kịp những thay đổi và phát triển nhiều mặt của xã hội, chương trình giáo dục Na Uy thường được cải cách sau mỗi thập niên.

Khác hẳn với lối học từ chương, giáo dục Na Uy khuyến khích và nâng đỡ tính sáng tạo, hiếu kỳ và giúp học sinh không ngừng tìm hiểu xuyên qua việc quan sát, thử nghiệm và nghiên cứu qua nhiều nguồn tài liệu sách báo và Internet. Ngay từ bậc trung học, học sinh Na Uy cũng cộng tác với vài bạn trong nhóm để thực hiện một số bài thuyết trình nhỏ, sau khi tìm hiểu để viết một đề tài về xã hội hay khoa học tự nhiên. Mục đích của việc giảng dạy là giúp học sinh thông hiểu những môn học và vận dụng kiến thức để giải quyết những vấn đề liên quan đến đời sống. Các nhà nghiên cứu giáo dục hiện nay đều đồng ý rằng kiến thức không được truyền từ bộ não này sang bộ não khác một cách trực tiếp. Việc học đòi hỏi học sinh phải tham gia tích cực, tìm tòi, suy nghĩ, thắc mắc, phân tích và áp dụng điều đã học vào những hoàn cảnh khác nhau.

Kết luận
Khi nói đến nền giáo dục Na Uy, chúng ta không khỏi đau lòng khi liên tưởng đến nền giáo dục Việt Nam dưới chế độ XHCN. Nhiều học sinh VN thông minh và chăm chỉ, nhưng vì nhà nghèo không đủ sức trả tiền học phí cao nên phải nghỉ học. Nhiều trẻ em VN ở tuổi đi học phải ra đời bươn chải, làm việc vất vả để kiếm sống qua ngày. Nền giáo dục của CSVN đặt nặng việc đào tạo một lớp người trung thành với đảng CS và chủ nghĩa xã hội. Nhiều tệ nạn đã và đang xảy ra, nhất là nạn tham nhũng, nạn mua bằng cấp v.v... đã làm cho nền giáo dục VN hiện nay suy thoái trầm trọng. Điều này đã làm cho những giá trị luân lý đạo đức và truyền thống văn hoá tốt đẹp của dân tộc bị băng hoại. Chỉ có một nước VN tự do dân chủ thật sự, mới có cơ hội xây dựng một nền giáo dục nhân bản, dân chủ và khai phóng như ở Na Uy.

Nhật Đinh

Tài liệu tham khảo:
- Nền giáo dục Việt Nam Cộng Hoà, Wikipedia
- Chương trình giáo dục Na Uy, phần tổng quát (Lỉreplan L97, generell del)
 

You have no rights to post comments

Bildegalleri

Trung Thu Oslo 2009
Trung thu Lørenskog 2010
Tết Trung Thu 2011
Barnasverdensdag
Khai trương Nhà Việt Nam
Lễ bế giảng lớp Việt ngữ Nhà Việt Nam
CĐNV Nauy 09.06.11 chống phái đoàn ngoại giao VC tại Storting
Tết Trung Thu 2012
Tết Tân Mão 2011
Trung Thu Oslo 2008